O‘ZBEK TILIDA MATNLARNI TALAFFUZ QILISHDA PROSODIK MODELLAR
DOI:
https://doi.org/10.65164/q42bqv81Keywords:
prosodiya, TTS, o‘zbek tili, intonatsiya, urg‘u, nutq sintezi, chuqur o‘qitish, Tacotron, FastSpeech.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek tilida matndan nutqqa aylantirish (TTS — Text-to-Speech) tizimlarida qo‘llaniladigan prosodik modellar ko‘rib chiqiladi. Prosodiya — nutqning ritmik va melodiyaviy tuzilishi bo‘lib, u urg‘u, intonatsiya, pauza va temp kabi hodisalarni o‘z ichiga oladi. Maqolada prosodik modellarning turlari, ularning o‘zbek tili fonetikasiga moslashuvi, zamonaviy chuqur o‘qitish yondashuvlari hamda amaliy qo‘llanilishi muhokama etiladi. O‘zbek tilining agglutinativ xususiyati va o ‘ziga xos fonetik tuzilishi prosodik modellashtirish uchun alohida muammolar keltirib chiqaradi, bu esa maxsus yechimlarni talab etadi.
References
1. Kakhorov, A. (2023). Og‘zaki muloqot tizimlarini ishlab chiqish uchun noravshan qoidalarga asoslangan evolyutsion klassifikatorlarning qo‘llanilishi. Digital Transformation And Artificial Intelligence, 1(2), 108–115. Retrieved from
715
https://dtai.tsue.uz/index.php/dtai/article/view/v1i228 2. A Kakhorov, D Yodgorova, M Khayrullayev. “AI-DRIVEN ENVIRONMENTAL COMMUNICATION: TRANSLATING SUSTAINABILITY REPORTS INTO UZBEK FOR GLOBAL AWARENESS” Экономика и социум 6-1 (121), 292-301
3. Кахоров, A. "ОБРАБОТКА ЕСТЕСТВЕННОГО ЯЗЫКА (NLP) НА ОСНОВЕ СИНТАКСИЧЕСКОГО И CЕМАНТИЧЕСКОГО АНАЛИЗА ТАКЖЕ ЧАСТЕРЕЧНОЙ РАЗМЕТКИ." International Scientific and Practical Conference on Algorithms and Current Problems of Programming. 2023.
4. Wang, Yuxuan, et al. "Tacotron: Towards end-to-end speech synthesis." arXiv preprint arXiv:1703.10135 (2017).
5. Kim, Jaehyeon, Jungil Kong, and Juhee Son. "Conditional variational autoencoder with adversarial learning for end-to-end text-to-speech." International conference on machine learning. PMLR, 2021.
6. Muradovna, Allaberganova Nasiba. "O‘ZBEK TILI MATNLARI SEMANTIK O‘XSHASHLIGINI ANIQLASH MODELLARINING ILMIY-NAZARIY TAHLILI." Илм-фан ва инновацион ривожланиш/Наука и инновационное развитие 9.1 (2026): 34-44. 7. Кахоров A. Анализ текста методом машинного обучение //International Scientific and Practical Conference on Algorithms and Current Problems of Programming. – 2023. 8. Kaxorov A., Qalandarov J. RAQAMLI AUDIO SIGNALNI QAYTA ISHLASH //Research and implementation. – 2023.
9. Xusainova, Zilola, and Nasiba Allaberganova. "О создании мобильного приложения электронного словаря произведений Алишера Навои." COMPUTER LINGUISTICS: PROBLEMS, SOLUTIONS, PROSPECTS 1.1 (2021).
10. B.B. Muminov, N.M. Allaberganova. A SEMI-SUPERVISED FRAMEWORK NAMED AUGSBERT-UZ FOR HIGH-PERFORMANCE SEMANTIC TEXTUAL SIMILARITY IN UZBEK. Zenodo, ноябрь 2025 г., https://doi.org/10.5281/zenodo.17693973.