SPLINE VA POLYGON MODELLARNI QIYOSIY TAHLIL QILISH: HAJM VA TOPOLOGIK ADAPTIVLIK JIHATLARI

Авторы

  • Nuraliyev Faxriddin Televizion va media texnologiyalar kafedrasi mudiri, t.f.d, professor,Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Автор
  • Ibodullayev Sardor Televizion va media texnologiyalar kafedrasi katta o‘qituvchisi, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Автор

DOI:

https://doi.org/10.65164/gnz86w19

Ключевые слова:

3D modellashtirish, spline, NURBS, polygon mesh, topologiya, kompyuter grafikasi, fayl hajmi, edge loop, control point.

Аннотация

Ushbu maqolada uch o‘lchovli kompyuter grafikasida keng qo‘llaniladigan ikki asosiy modellashtirish yondashuvi — spline (NURBS) va polygon (mesh) modellari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — ushbu modellarning matematik asoslari, fayl hajmiga ta’siri hamda topologik o‘zgarishlarga moslashish qobiliyatini aniqlashdan iborat. Tahlil natijalarida spline modellarining hajm jihatdan sezilarli ustunligi va polygon modellarining topologiyaga adaptivlik bo‘yicha afzalligi asoslab berildi. Olingan natijalar amaliyotchi 3D dizaynerlar uchun model tanlashda ilmiy asos sifatida xizmat qilishi mumkin.

Библиографические ссылки

1. Piegl L., Tiller W. The NURBS Book. — 2nd ed. — Berlin: Springer-Verlag, 1997. — 646 p.

2. Foley J.D., van Dam A., Feiner S.K., Hughes J.F. Computer Graphics: Principles and Practice. — 3rd ed. — Boston: Addison-Wesley, 2014. — 1264 p.

3. Botsch M., Kobbelt L., Pauly M., Alliez P., Lévy B. Polygon Mesh Processing. — Natick: A K Peters, 2010. — 250 p.

4. Mortenson M.E. Geometric Modeling. — 3rd ed. — New York: Industrial Press, 2006. — 504 p.

5. Lengyel E. Mathematics for 3D Game Programming and Computer Graphics. — 3rd ed. — Boston: Course Technology, 2011. — 576 p.

6. Akenine-Möller T., Haines E., Hoffman N. Real-Time Rendering. — 4th ed. — Boca Raton: CRC Press, 2018. — 1198 p.

7. Catmull E., Clark J. Recursively generated B-spline surfaces on arbitrary topological meshes // Computer-Aided Design. — 1978. — Vol. 10, No. 6. — P. 350–355.

8. DeRose T., Kass M., Truong T. Subdivision surfaces in character animation // Proceedings of SIGGRAPH ’98. — 1998. — P. 85–94.

9. Farin G. Curves and Surfaces for CAGD: A Practical Guide. — 5th ed. — San Francisco: Morgan Kaufmann, 2002. — 499 p.

10. Maxmudjonov M.M. Kompyuter grafikasi va dizayn asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston, 2019. — 240 b.

11. Karimov I.A., Yo‘ldoshev D.X. 3D modellashtirish va animatsiya. — Toshkent: TATU, 2021. — 192 b.

12. Tursunov A.B., Rahmatov S.S. Zamonaviy 3D dizayn texnologiyalari. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2022. — 168 b.

13. Nuraliyev F., Giyosov U., and Ibodullayev S. A variety of virtual reality implementations for creative learning, VI International Scientific and Practical Conference GLOBAL SCIENCE AND INNOVATIONS 2019: CENTRAL ASIA ( http://www.bobekkz.com), 13 may 2019. 6,((ISBN 978-601-341-186-6), Nur-Sultan, Kazakhstan. 2019.

14. Ibodullayev S., and Giyosov U. A variety of virtual reality implementations for creative learning, International Scientific Conference «Global Science And Innovations 2019: Central Asia»Nur-Sultan, Kazakhstan, May 2019.

1681

15. Giyosov U., Nuraliev F., and Ibodullaev S. Metaverse muhitida virtual 3D universitetini qurish uchun dasturiy vositasini ishlab chiqish va loyihalashtirish. Memorchilik va qurilish muammolari (ilmiy-texnik jurnal) 2024, №3, Samarqand.

16. Ibodullaev, S. N. U., & Bekmirzaev, O. N. (2025). Hybrid Approaches to 3D Avatar Modeling in Virtual Learning Environments: An Analysis of Spline, Polygonal, and R-Function Methods. In Proceedings of the 2025 The 9th International Conference on Future Networks & Distributed Systems (ICFNDS ’25), Dubai, United Arab Emirates, December 08–09, 2025 (pp. 281–288). Association for Computing Machinery (ACM). https://doi.org/10.1145/3789692.3789730

Опубликован

2026-05-15