O‘ZBEK TILIDA RAVISH VA OLMOSH SO‘Z TURKUMLARINI POS TEGLASH ASOSIDA O‘QITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRSH

Авторы

  • Karimova Zilola ToshDO‘TAU Kompyuter lingvistikasi mutaxassisligi magistranti Автор

DOI:

https://doi.org/10.65164/72hpja65

Ключевые слова:

ravish, olmosh, POS teglash, korpus lingvistikasi, neyron tarmoq, metodika optimizatsiyasi, grammatik o‘qitish

Аннотация

Mazkur maqolada o‘zbek tilida ravish va olmoshlarni avtomatik grammatik teglash (POS tagging) texnologiyalarini ta’lim jarayoniga tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda an’anaviy o‘qitish metodlari va korpus lingvistikasi asosidagi yondashuvlar solishtiriladi, til birliklarining formal belgilanishi o‘quvchilar til sezgisi, nutq tafakkuri va qoidalash mexanizmlariga ta’siri ilmiy asosda yoritiladi. Empirik tadqiqot korpuslardan olingan real til materiallari asosida amalga oshirilib, ravish va olmoshlarning o‘zaro sintaktik hamda semantik moslashuvi, xususan neyron modellarning teglash aniqligi o‘qitish tizimiga qanday o‘rnatilishi mumkinligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari kelgusida o‘quv-metodik tizimlarda sun’iy intellekt asosida avtomatik tahlil vositalaridan samarali foydalanish konsepsiyasini shakllantiradi. 

Библиографические ссылки

1. Qodirov, H. O‘zbek tili sintaksisi. — Toshkent: Fan, 2010.

2. Jo‘rayev, M. O‘zbek tili grammatikasi: Morfologiya. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy

Ensiklopediyasi, 2014.

3. Abduazizov, A. Tilshunoslikka kirish. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.

4. Rahmatullayev, Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2006.

5. Begmatov, E. O‘zbek tilining grammatik qurilishi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2008.

6. G‘ulomov, A. O‘zbek tili morfosintaksisi masalalari. — Toshkent: Fan, 1999.

7. Mirtojiyev, M. O‘zbek tili strukturasi. — Toshkent: Fan, 2007.

8. Jurafsky, D., & Martin, J. Speech and Language Processing. — Pearson, 2023.

9. Manning, C. D., & Schütze, H. Foundations of Statistical Natural Language Processing. — MIT

Press, 1999.

10. Devlin, J. et al. “BERT: Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language

Understanding.” NAACL-HLT, 2019.

11. Vaswani, A. et al. “Attention is All You Need.” NeurIPS, 2017.

12. Goldberg, Y. Neural Network Methods in Natural Language Processing. — Morgan & Claypool,

2017.

13. Mikolov, T. et al. “Efficient Estimation of Word Representations in Vector Space.” 2013.

Опубликован

2025-12-29