НАТИЖАГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН БЮДЖЕТЛАШТИРИШГА ЎТИШНИНГ АФЗАЛЛИКЛАРИ
DOI:
https://doi.org/10.65164/gm1dp132Ключевые слова:
натижага йўналтирилган бюджетлаштириш (НЙБ), бюджет ислоҳоти, давлат молияси, бюджет харажатлари самарадорлиги, давлат дастурлари, фаолият натижалари, мониторинг ва баҳолаш, давлат хизматлариАннотация
Мақолада Ўзбекистон Республикасида маъмурий-бюджет ислоҳотлари
шароитида натижага йўналтирилган бюджетлаштиришни (НЙБ) жорий этишнинг назарий ва
амалий жиҳатлари ўрганилган. Тадқиқотнинг долзарблиги мамлакатни ижтимоий-иқтисодий
ривожлантиришнинг стратегик мақсадларига эришиш учун давлат молиясидан фойдаланиш
самарадорлиги ва шаффофлигини ошириш зарурати билан белгиланади. Муаллиф анъанавий
сметавий молиялаштиришдан НЙБга ўтишнинг асосий афзалликларини, жумладан, давлат
органлари ва бюджет ташкилотлари раҳбарларининг аниқ ижтимоий аҳамиятга эга
натижаларга эришиш учун масъулиятини кучайтириш, бюджет харажатларининг
асослилигини ошириш, шунингдек, ресурслардан фойдаланишни оптималлаштириш учун
рағбатлар яратишни таҳлил қилади. Мониторинг ва баҳолаш тизимини ривожлантириш,
институционал салоҳиятни мустаҳкамлаш ва меъёрий-ҳуқуқий базани такомиллаштириш
зарурати каби Ўзбекистонга хос бўлган ўзига хос шарт-шароитлар ва муаммоларга алоҳида
эътибор қаратилган. Халқаро тажрибани таҳлил қилиш ва республикада амалга оширилаётган
ислоҳотлар (шу жумладан, дастурий бюджет ва давлат дастурларини жорий этиш) асосида
НЙБнинг афзалликлари нафақат молиявий соҳада, балки аҳолига давлат хизматларини
кўрсатиш сифатини оширишда ҳам намоён бўладиган комплекс хусусиятга эга эканлиги
тўғрисида хулосалар чиқарилган.
Библиографические ссылки
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги “Ўзбекистон – 2030”
стратегияси тўғрисида”ги ПФ-158-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси,
12.09.2023 й., 06/23/158/0694-сон.
2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.08.2020 йилдаги “2020 — 2024
йилларда Ўзбекистон Республикаси давлат молиясини бошқариш тизимини
такомиллаштириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги 506-сон Қарори.
3. Allen Schick, 2003. “The Performing State: Reflection on an Idea Whose Time Has Come but Whose
Implementation Has Not.” OECD Journal on Budgeting, OECD Publishing, vol. 3(2), pages 71-103.
4. Moynihan, D.P. (2008) The Dynamics of Performance Management: Constructing Information and
Reform. Georgetown University Press, Washington DC.
5. Лавров, А. М. Бюджетная реформа в России : от управления затратами к управлению
результатами / А. М. Лавров. - Москва, 2018. - 555 с. - (Общественные финансы; вып. 10).
6. Ҳожиева Ш.Т. Бюджет ташкилотлари фаолиятини натибалар буйича баҳолаш методикаси.
Молия ва бозор иқтисодиёти. 2020 й.
7. Примова Н. Ўзбекистонда натижага йўналтирилган бюджетлаштириш механизмини
ривожлантириш. // “Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot” илмий-электрон журнали. 2024 й. №4-сон.
8. Hall, M. (2016). Performance Budgeting in OECD Countries. OECD Journal on Budgeting.
9. Alders, J. (2019). Performance-Based Budgeting in the Netherlands. Public Money & Management.
10. Климанов В.В. (2010). Бюджетирование, ориентированное на результат: теория и практика.
Москва: ИЭПП., 2010 г.
11. Абдуллаев Р.Х. (2019). Ўзбекистонда натижага йўналтирилган бюджетлаштиришни жорий
этишнинг назарий-методологик жиҳатлари. Иқтисод ва инновацион технологиялар илмий-
электрон журнали. 2019 й.
