SUN’I Y INTELLEKT VA MA’NAVIY-AXLOQIY TARBIYA: TA’LIM JARAYONIDA INTEGRATSIYA MUAMMOLARI VA ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.65164/1kh3c303Ключевые слова:
sun’iy intellekt, ma’naviy-axloqiy tarbiya, ta’lim, axloq, etika, gumanitar fanlar.Аннотация
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining ta’lim jarayonida ma’naviy-axloqiy tarbiyani shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – SI vositalarining axloqiy muammolarni hal etish va talabalar ma’naviyatini rivojlantirishdagi imkoniyatlarini nazariy va amaliy jihatdan ochib berishdir. Tadqiqot usullari sifatida adabiyotlar tahlili, xalqaro tajribalar va O‘zbekiston ta’lim tizimidagi holatni solishtirish qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, SI axloqiy simulyatorlar va shaxsiy maslahatchilar orqali ma’naviy tarbiyani samaraliroq qilishi mumkin, ammo axloqiy xavflar (bias, maxfiylik, haddan tashqari qaramlik) mavjud. Maqolada amaliy tavsiyalar – o‘quv dasturlariga SI etikasini kiritish, o‘qituvchilar malakasini oshirish va milliy ma’naviyat asosida SI ni integratsiya qilish – berilgan.
Библиографические ссылки
[1] Akgun S., Greenhow C. Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in
K-12 settings // AI and Ethics. – 2021. – Vol. 2. – P. 1–15.
[2] Jakbarov O.O. Talabalar ma’naviyatini shakllantirishda sun’iy intellekt vositalarining
imkoniyatlari // CyberLeninka. – 2025.
[3] Mirzayev A.B. va boshq. Understanding Uzbekistan University EFL Teachers’ Perceptions of
ChatGPT: From Benefits to Ethical Challenges // International Journal of Information and
Education Technology. – 2025. – Vol. 15. – No. 2.774
[4] European Commission. Ethical guidelines on the use of artificial intelligence (AI) and data in
teaching and learning for educators. – 2022.
[5] UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. – 2021 (O‘zbekiston
hamkorligidagi loyihalar asosida).
[6] Turayeva G. E. Kompyuterli didaktik o’yinlarning ta’lim-tarbiyaviy jarayondagi
ahamiyati. Наука и общество, 94.
[7] Turayeva G. E. (2023). Yosh avlodni sog ‘lom ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda axborot
texnologiyalaridan foydalanish zaruriyati. Innovative Development in Educational
Activities, 2(19), 130-136.
[8] Turayeva G. (2023). O ‘quv-tarbiyaviy jarayonda axborot texnologiyalaridan foydalanish
afzalliklari. Interpretation and researches, 1(1).
[9] Turayeva G. (2023). Computer didactic games in organizing the educational process. World
Bulletin of Social Sciences, 23, 70-72.
