TA’LIM JARAYONIDA GENERATIV SUN'IY INTELLEKT ASOSIDA TOSHKENT SHAHRI ISTIROHAT BOG'LARINI VIRTUAL MUHITDA MODELLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.65164/8f9t8w51Keywords:
generativ sun'iy intellekt, virtual muhit, istirohat bog'lari, geoinformatika, virtual reallik, ta'lim texnologiyalari, Toshkent, 3D modellashtirish, UAV, NeRF.Abstract
Ushbu maqolada ta'lim jarayonida generativ sun'iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanib, Toshkent shahridagi istirohat bog'larini virtual muhitda modellashtirish imkoniyatlari ilmiy-metodologik jihatdan tahlil etiladi. Tadqiqot qvazieksperimental dizayn asosida 87 nafar TATU Geoinformatika kafedrasi talabasi ishtirokida amalga oshirilgan. Tajriba guruhi generativ AI, GIS va virtual reallik (VR) integratsiyasiga asoslangan innovatsion ta'lim modeli yordamida, nazorat guruhi esa an'anaviy usulda o'qitilgan. Natijalar shuni ko'rsatdiki, tajriba guruhidagi talabalar o'zlashtirish darajasi statistik jihatdan sezilarli darajada yuqori bo'lgan (M = 78.4, SD = 6.2 vs. M = 58.5, SD = 7.1; t(85) = 13.4, p < 0.001; Cohen d = 2.91). Alisher Navoiy nomidagi bog'ning 24 gektarlik maydoni DJI Matrice 300 RTK droni yordamida suratga olinib, 2.3 sm aniqlikdagi raqamli er yuzi modeli (DSM) yaratilgan va Unreal Engine 5 muhitiga integratsiya qilingan.
References
1.
Brown, T. B., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J., Dhariwal, P., ... & Amodei, D. (2020). Language models are few-shot learners. Advances in Neural Information Processing Systems, 33, 1877–1901.
2.
Chen, X., Yan, B., Zhu, J., Wang, J., Yang, X., & Yao, Y. (2023). Generative AI in education: Applications, opportunities, and challenges. Computers & Education: Artificial Intelligence, 5, Article 100156. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100156
3.
Ho, J., Jain, A., & Abbeel, P. (2020). Denoising diffusion probabilistic models. Advances in Neural Information Processing Systems, 33, 6840–6851.
4.
Huang, J., Saleh, S., & Liu, Y. (2021). A review on artificial intelligence in education: A roadmap to future directions. SN Computer Science, 2(4), 307. https://doi.org/10.1007/s42979-021-00622-2
5.
Ismoilov, B. T., & Rasulov, A. R. (2022). Primenenie tekhnologiy virtual'noy real'nosti v obrazovatel'nom protsesse: opyt Uzbekistana. Sovremennoye obrazovaniye, (4), 34–42.
6.
Jumayev, S. (2024). Sun'iy intellekt va geoinformatika texnologiyalari integratsiyasi asosida shaharsozlik masalalarini yechish. Texnika va texnologiya, (1), 15–24.
7.
Karimov, A., & Tursunov, O. (2022). Virtual ta'lim muhitlari va ularni o'zbek maktablarida joriy etish istiqbollari. Raqamli ta'lim jurnali, (2), 45–58.
8.
Liang, M., Zheng, G., Zheng, K., & Ye, J. (2022). Virtual and augmented reality applications in urban green space planning and education. Urban Forestry & Urban Greening, 68, Article 127469. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2022.127469
9.
Mildenhall, B., Srinivasan, P. P., Tancik, M., Barron, J. T., Ramamoorthi, R., & Ng, R. (2020). NeRF: Representing scenes as neural radiance fields for view synthesis. In Proceedings of ECCV 2020 (pp. 405–421). Springer.
10.
Nazarov, R., & Sobirov, I. (2023). O'zbekiston shaharlarida yashil hududlarni GIS yordamida monitoring qilish. Geografiya va geodeziya fanlari axborotnomasi, (1), 78–89.
11.
Rustamov, D., & Xasanov, B. (2021). Geoinformatika asosida shahar yashil zonalarini modellashtirish metodikasi. O'zbekiston Milliy Universiteti axborotnomasi, (3), 112–119.
12.
Toshmatov, N., & Yusupov, F. (2023). Toshkent shahri bog'-parklarini raqamli xaritalash usullari. O'zbekiston arxitektura va qurilish instituti ilmiy axborotnomasi, (2), 90–101.
13.
Zawacki-Richter, O., Marin, V., Bond, M., & Gouverneur, F. (2022). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 19(1), 1–27. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
14.
Zhang, W., & Li, X. (2023). UAV-LiDAR integration for urban green space 3D modeling: A case study in Chinese metropolitan areas. Remote Sensing, 15(4), 1042. https://doi.org/10.3390/rs15041042