SKINNY YENGIL VAZNLI SHIFRLASH ALGORITMINING TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.65164/nq3f5e27Kalit so‘zlar:
Kriptografiya, yengil vaznli shifrlash, SKINNY algoritmi, TWEAKEY framework, IoT xavfsizligi, blokli shifr, differensial kriptotahlil, chiziqli kriptotahlil, faol S-box, apparat samaradorligi, ASIC, yon kanal hujumlariga qarshi himoya, SKINNY-AEAD, SKINNY-Hash.Abstrak
Ushbu tezisda zamonaviy narsalar interneti (IoT) qurilmalari va resurslari cheklangan tizimlar uchun mo‘ljallangan SKINNY yengil vaznli blokli shifrlash algoritmining xavfsizlik darajasi va resurs samaradorligi tahlil qilinadi. SKINNY algoritmi 2016-yilda taqdim etilgan bo‘lib, TWEAKEY(Bog‘liq kalitli hujumlar) framework asosida qurilgan hamda 128-bit blok o‘lchamiga ega bo‘lgan SKINNY-128-256 (48 raund) va SKINNY-128-384 (56 raund) kabi variantlarni o‘z ichiga oladi. O‘rganish davomida algoritmning SPN (Substitution-Permutation Network) tuzilishi, 8-bitli S-boxning kriptografik xususiyatlari (maksimal differensial o‘tish ehtimolligi 2−2 , algebraik darajasi va apparat implementatsiyasida egallaydigan maydon (gate equivalents) ko‘rsatkichlari tahlil qilingan. Algoritmning differensial va chiziqli kriptotahlillarga nisbatan chidamliligi o‘rganilib, 20 raundda kamida 96 ta faol S-box mavjudligi, xavfsizlik marjasi esa 52% ni tashkil etishi aniqlangan. SKINNY-AEAD va SKINNY-Hash konstruksiyalarining ASIC implementatsiya natijalariga ko‘ra, round-based variantda 6500–7600 GE, byte-serial variantda esa 5601 GE gacha maydon talab qilinadi. Olingan natijalar SKINNY algoritmining kam energiya sarfi, yon kanal hujumlariga qarshi samarali himoyalanish imkoniyati va yuqori darajadagi xavfsizlikni ta’minlash xususiyatlarini tasdiqlaydi.
