650 NM LAZER ASOSIDA QISQA MASOFALI OPTIK SIMSIZ ALOQA TIZIMINING SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH
DOI:
https://doi.org/10.65164/0b2qnd47Kalit so‘zlar:
optik simsiz aloqa, 650 nm lazer, signal so‘nishi, shovqin, uzatish samaradorligi, qisqa masofa.Abstrak
Mazkur maqolada 650 nm to‘lqin uzunligiga ega lazer asosida qisqa masofali optik simsiz aloqa
tizimining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda optik uzatish muhitining xususiyatlari, signalning
so‘nishi, shovqinlar ta’siri hamda qabul qiluvchi qurilmaning sezgirligi kabi omillar ko‘rib chiqilgan.
Shuningdek, lazer nuri orqali ma’lumot uzatishda yuzaga keladigan yo‘qotishlar va ularning aloqa
sifatiga ta’siri amaliy va nazariy jihatdan baholangan.
Ish davomida qisqa masofalarda yuqori tezlikda va ishonchli ma’lumot uzatishni ta’minlash
imkoniyatlari aniqlangan. 650 nm diapazondagi lazerlarning optik simsiz aloqa tizimlarida
qo‘llanilishi energiya samaradorligi va kam xarajatli yechim sifatida asoslab berilgan. Tadqiqot
natijalari optik simsiz aloqa texnologiyalarini takomillashtirish hamda ularni amaliyotga joriy etishda
muhim ahamiyat kasb etadi.
Havolalar
[1]. [1] H. Haas, L. Yin, Y. Wang, C. Chen. “What is LiFi?” Journal of Lightwave Technology,
vol. 34, no. 6, pp. 1533–1544, 2016.
[2]. J. M. Kahn, J. R. Barry. “Wireless infrared communications.” Proceedings of the IEEE, vol.
85, no. 2, pp. 265–298, 1997.
[3]. A. Ghassemlooy, W. Popoola, S. Rajbhandari. Optical Wireless Communications: System and
Channel Modelling with MATLAB. CRC Press, 2012.
[4]. Rayimjonova, O. S., & Toshpulatov, S. M. (2025). Flyugerlar uchun burchakli siljish o
‘zgartirgichlarini tahlil qilish va zamonaviy nanolitografik texnologiya tamoyillari.
Строительство и образование, 4(3), 185-192.
174
[5]. Райимжонова, О. С., Эргашев, Ш. У., & Тиллабоев, М. Г. (2023). Арсенид галлийли
афн–элементлар. ЖУРНАЛИ, 234.
[6]. Райимжонова, О. (2023). Оптоэлектронное измерение сильных токов и сильных
магнитных полей. Engineering problems and innovations, 1(1), 35-38.
[7]. Tojiboev, I., Rayimjonova, O. S., Iskandarov, U. U., Makhammadjonov, A. G., & Tokhirova,
S. G. (2022). Analysis of the flow of information of the physical level of internet services in
multiservice networks of telecommunications. Мировая наука, (3 (60)), 26-29.
[8]. Rayimjonova, O. S., & Nurdinova, R. A. (2024). Boshqarish va nazorat qilish sistemalari uchun
issiqlik o ‘zgartirgichlarni tadqiq qilish. Al-Farg’oniy avlodlari, (2), 152-157.
[9]. Ergashev, S. U., & Tillaboyev, M. G. (2025). Аномально высокий диотовольтаический
эффект в тонких пленках арсенид-галлия. Строительство и образование, 4(3), 179-184.
[10]. Muxiddinjon, T. (2024). Pillani namligini o ‘lchishning optoelektron qurilmasi. Al-Farg’oniy
avlodlari, (4), 189-192.
[11]. Rustambekovich, D. L. (2025). RAQAMLI TASVIRLARNI QAYTA ISHLASHDA
SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLAR. TADQIQOTLAR, 76(4), 347-352.
[12]. Khalilov, M. M. (2023). Effect of heat treatment on the photosensitivity of polycrystalline PbTe
films and PbS. Al-Farg’oniy avlodlari, 1(4), 218-221.
[13]. Dalibekov, L. R. (2025). RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA FILTRLAR VA
KODLASH USULLARINING SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH. ZAMONAVIY
TARAQQIYOT VA FAN: 21-ASR YONDASHUVLARI, 1(1), 194-206.
[14]. Dalibekov, L., & Dalibekova, D. (2025). Telemedicine–a new direction in modern medicine.
Engineering problems and innovations, 3(1), 30-35.
[15]. Iskandarov, U. U., Makhmudov, I. A., & Iskandarov, N. U. (2026). АНАЛИЗ РАЗВИТИЯ
СТРУКТУР ТЕХНОЛОГИЙ ОБЛАЧНОЙ СРЕДЫ. Строительство и образование, 5(1),
139-144.
[16]. Iskandarov, U. U., & Iskandarov, N. U. Study OF the Mechanism OF Voltage Generation in
the Order OF 12-24 V Potential by Means OF Thermo Emf Based on the Seebeck Effect.
American Journal of Technology and Applied Sciences, 34, 32-36.
[17]. Turgunov, B., Juraev, N., Toshpulatov, S., Abdullajon, K., & Iskandarov, U. (2021, November).
Researching of the degradation process of laser diodes used in optical transport networks. In
2021 International Conference on Information Science and Communications Technologies
(ICISCT) (pp. 1-4). IEEE.
[18]. Jo’rayev, N. (2023). Ta’lim jarayonlari raqamli transformatsiyasining moxiyati va axamiyati.
Engineering problems and innovations.
[19]. Muxammadyunusovich, X. M., Rustamovich, D. L., & Qizi, M. R. A. (2024). Optik tolalarda
175
signallarni yo ‘qolishini oldini olish va axborot xavfsizligi ta’minlash. Al-Farg’oniy avlodlari,
(2), 129-131.
[20]. Khalilov, M. M. (2023). Effect of heat treatment on the photosensitivity of polycrystalline PbTe
films and PbS. Al-Farg’oniy avlodlari, 1(4), 218-221.
[21]. Komilov, A. O. (2025). Оптоэлектронный датчик для контроля геотермальных газов.
Строительство и образование, 4(3), 295-300.
[22]. Komilov, A. O. (2018). Selection of the composition and structure of the energy complex.
Математическое и информационное моделирование: сборник научных трудов.–Тюмень,
2018.–Вып. 16.
[23]. Makhmudov, I. A., & Isroiljonova, G. S. (2021). THE PACKAGE MULTISERVICE
SERVICES IN NGN. Academic research in educational sciences, 2(6), 989-994.
[24]. Tojiboev, I., Rayimjonova, O. S., Iskandarov, U. U., Makhammadjonov, A. G., & Tokhirova,
S. G. (2022). Analysis of the flow of information of the physical level of internet services in
multiservice networks of telecommunications. Мировая наука, (3 (60)), 26-29.
[25]. Райимжонова, О. (2023). Оптоэлектронное измерение сильных токов и сильных
магнитных полей. Engineering problems and innovations, 1(1), 35-38.
[26]. Rayimjonova, O. S. (2022). Investigation of cluster-type inhomogeneity in semiconductors.
American Journal Of Applied Science And Technology, 2(06), 94-97.
[27]. Iskandarov, U. U., Ergasheva, M. F., & Madaminov, M. R. (2025). “O ‘zbekiston pochtasi” aj
Farg ‘ona filialida “smart logistics” tizimini joriy qilish mexanizmlarini ishlab chiqish.
Строительство и образование, 4(3), 248-252.
[28]. Khusanova, S. S., Tajibayev, I. B., & Tillaboyev, M. G. (2023). How to connect two or more
tvs to a digital set-top BOX. International Journal of Advance Scientific Research, 3(10), 109-
116.