METAN GAZINING SIZISHINI SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA SIMSIZ SENSORLI TELEKOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI ORQALI ANIQLASH VA TIZIM ARXITEKTURASINI YARATISH
DOI:
https://doi.org/10.65164/4dt1a073Kalit so‘zlar:
Metan gaz sizishi, magistral gaz quvuri, simsiz sensorli tarmoq, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘rganish, telekommunikatsiya tizimi, avtomatik monitoring.Abstrak
Ushbu maqola O‘zbekiston sharoitida magistral gaz quvurlarida metan gazining
sizishini avtomatik monitoring qilishni sun’iy intellekt asosidagi simsiz sensorli telekommunikatsiya
tizimi yordamida amalga oshirishni o‘rganadi. Gaz quvurlari texnik holatini tizimli nazorat qilish va
yuzaga keladigan nosozliklarni vaqtida aniqlash, korroziya va mexanik ta’sirlar nat ijasida yuzaga
keladigan nuqsonlarni kamaytirishga imkon beradi.Tadqiqot doirasida gaz uzatish tarmog‘ining
chiziqli uchastkalarida ishlashga mo‘ljallangan sensorli telekommunikatsiya tizimi konsepsiyasi
ishlab chiqildi.
Havolalar
[1] Karimov A., “Gaz tarmoqlarining texnik diagnostikasi”, Toshkent, 2020.
[2] GOST R 55990-2014. “Magistral gaz quvurlari. Texnik holatni baholash usullari”. Moskva,
2015. Gazprom PJSC, “Annual Technical Report on Gas Pipeline Safety”, Moscow, 2021.
[3] Nazarov S., “Simsiz aloqa tizimlarida IoT texnologiyalarining qo‘llanilishi”, TATU jurnali,
№3, 2022. IEEE Sensors Journal, “Wireless Sensor Networks for Gas Leak Detection”, Vol.
21, No. 5, 2021.
[4] Qodirov U., “Metan sizishini aniqlashda raqamli monitoring tizimlari”, O‘zbekiston
muhandislik jurnali, 2023.
[5] Rayimjonova, O. S., & Toshpulatov, S. M. (2025). Flyugerlar uchun burchakli siljish o
‘zgartirgichlarini tahlil qilish va zamonaviy nanolitografik texnologiya tamoyillari.
Строительство и образование, 4(3), 185- 192.
[6] Райимжонова, О. С., Эргашев, Ш. У., & Тиллабоев, М. Г. (2023). Арсенид галлийли афн–
элементлар. ЖУРНАЛИ, 234.
[7] Райимжонова, О. (2023). Оптоэлектронное измерение сильных токов и сильных
магнитных полей. Engineering problems and innovations, 1(1), 35-38.
1479
[8] Tojiboev, I., Rayimjonova, O. S., Iskandarov, U. U., Makhammadjonov, A. G., & Tokhirova,
S. G. (2022). Analysis of the flow of information of the physical level of internet services in
multiservice networks of telecommunications. Мировая наука, (3 (60)), 26-29.
[9] Rayimjonova, O. S., & Nurdinova, R. A. (2024). Boshqarish va nazorat qilish sistemalari uchun
issiqlik o ‘zgartirgichlarni tadqiq qilish. Al-Farg’oniy avlodlari, (2), 152-157.
[10] Ergashev, S. U., & Tillaboyev, M. G. (2025). Аномально высокий диотовольтаический
эффект в тонких пленках арсенид-галлия. Строительство и образование, 4(3), 179-184.
[11] Muxiddinjon, T. (2024). Pillani namligini o ‘lchishning optoelektron qurilmasi. Al-Farg’oniy
avlodlari, (4), 189-192.
[12] Rustambekovich, D. L. (2025). RAQAMLI TASVIRLARNI QAYTA ISHLASHDA
SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLAR. TADQIQOTLAR, 76(4), 347-352.
[13] Khalilov, M. M. (2023). Effect of heat treatment on the photosensitivity of polycrystalline PbTe
films and PbS. Al-Farg’oniy avlodlari, 1(4), 218-221.
[14] Dalibekov, L. R. (2025). RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA FILTRLAR VA
KODLASH USULLARINING SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH. ZAMONAVIY
TARAQQIYOT VA FAN: 21-ASR YONDASHUVLARI, 1(1), 194-206.
[15] Dalibekov, L., & Dalibekova, D. (2025). Telemedicine–a new direction in modern medicine.
Engineering problems and innovations, 3(1), 30-35.
[16] Iskandarov, U. U., Makhmudov, I. A., & Iskandarov, N. U. (2026). АНАЛИЗ РАЗВИТИЯ
СТРУКТУР ТЕХНОЛОГИЙ ОБЛАЧНОЙ СРЕДЫ. Строительство и образование, 5(1),
139-144.
[17] Iskandarov, U. U., & Iskandarov, N. U. Study OF the Mechanism OF Voltage Generation in
the Order OF 12-24 V Potential by Means OF Thermo Emf Based on the Seebeck Effect.
American Journal of Technology and Applied Sciences, 34, 32-36.
[18] Turgunov, B., Juraev, N., Toshpulatov, S., Abdullajon, K., & Iskandarov, U. (2021, November).
Researching of the degradation process of laser diodes used in optical transport networks. In
2021 International Conference on Information Science and Communications Technologies
(ICISCT) (pp. 1-4). IEEE.
[19] Jo’rayev, N. (2023). Ta’lim jarayonlari raqamli transformatsiyasining moxiyati va axamiyati.
Engineering problems and innovations.
[20] Muxammadyunusovich, X. M., Rustamovich, D. L., & Qizi, M. R. A. (2024). Optik tolalarda
signallarni yo ‘qolishini oldini olish va axborot xavfsizligi ta’minlash. Al-Farg’oniy avlodlari,
(2), 129-131.
[21] Khalilov, M. M. (2023). Effect of heat treatment on the photosensitivity of polycrystalline PbTe
films and PbS. Al-Farg’oniy avlodlari, 1(4), 218-221.
1480
[22] Komilov, A. O. (2025). Оптоэлектронный датчик для контроля геотермальных газов.
Строительство и образование, 4(3), 295-300.
[23] Komilov, A. O. (2018). Selection of the composition and structure of the energy complex.
Математическое и информационное моделирование: сборник научных трудов.–Тюмень,
2018.–Вып. 16.
[24] Makhmudov, I. A., & Isroiljonova, G. S. (2021). THE PACKAGE MULTISERVICE
SERVICES IN NGN. Academic research in educational sciences, 2(6), 989-994.
[25] Tojiboev, I., Rayimjonova, O. S., Iskandarov, U. U., Makhammadjonov, A. G., & Tokhirova,
S. G. (2022). Analysis of the flow of information of the physical level of internet services in
multiservice networks of telecommunications. Мировая наука, (3 (60)), 26-29.
[26] Райимжонова, О. (2023). Оптоэлектронное измерение сильных токов и сильных
магнитных полей. Engineering problems and innovations, 1(1), 35-38.
[27] Rayimjonova, O. S. (2022). Investigation of cluster-type inhomogeneity in semiconductors.
American Journal Of Applied Science And Technology, 2(06), 94-97.
[28] Iskandarov, U. U., Ergasheva, M. F., & Madaminov, M. R. (2025). “O ‘zbekiston pochtasi” aj
Farg ‘ona filialida “smart logistics” tizimini joriy qilish mexanizmlarini ishlab chiqish.
Строительство и образование, 4(3), 248-252.
[29] Khusanova, S. S., Tajibayev, I. B., & Tillaboyev, M. G. (2023). How to connect two or more
tvs to a digital set-top BOX. International Journal of Advance Scientific Research, 3(10), 109-
116.