PROCTORING.UZ: RAQAMLI TAʼLIMDA KIBERXAVFSIZLIK VA AKADEMIK HALOLLIK TIZIMI PROCTORING.UZ: CYBERSECURITY AND ACADEMIC INTEGRITY SYSTEM IN DIGITAL EDUCATION
DOI:
https://doi.org/10.65164/qqhv8254Kalit so‘zlar:
proctoring, sunʼiy intellekt, mashinali oʼqitish, maʼluʼmotlarni shifrlash, biometriya, raqamli nazorat, kiberxavfsizlik, axborot xavfsizligi, akademik halollik, Zero-Trust.Abstrak
Ushbu maqolada Proctoring.uz platformasining texnik ishlash prinsiplari, uning Oʻzbekiston taʼim tizimidagi ahamiyati va kiberxavfsizlik mexanizmlari kompleks tarzda oʼrganilgan. Masofaviy taʼlimning kengayishi bilan birga yuzaga kelayotgan akademik halollik muammosi global koʼlamda jiddiy eʼtibor talab etmoqda. Maqolada sunʼiy intellekt (AI) va mashinali oʼqitish (ML) asosidagi yuz tanish texnologiyalari, real vaqt rejimida monitoring, tarmoq nazorati va anomaliyalarni aniqlash usullari tahlil qilingan. Tizimning natijador jihatlari, xavfsiz imtihon muhitini shakllantirish mexanizmlari hamda maʼluʼmotlar maxfiyligi, AI adolati va kiberxurujlardan himoya kabi axloqiy-huquqiy muammolar koʼrib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni koʼrsatadiki, proktorlik tizimlari raqamli taʼlimdagi ajralmas xavfsizlik standarti sifatida qaror topishi zarur boʼlib, texnologik innovatsiyalar bilan meʼyoriy-huquqiy bazaning muvofiqlashtirilishi hal qiluvchi omil hisoblanadi.
Havolalar
[1] Jabborov, Z. B., & Jabborova, N. B. (2024). Oʻzbekistonda axborot xavfsizligi va kiberxurujlarning oldini olishga doir davlat siyosati. Ilm-fan va innovatsiya, 2(30), 120–122.
[2] Jumaev, G., Normuminov, A., & Primbetov, A. (2023). Safeguarding the digital frontier: Exploring modern cybersecurity methods. Journal of Multidisciplinary Bulletin, 6(4). https://doi.org/10.xxxxx/jomb.156
[3] Jumaniyazova, T. A. (2024). Oliy taʼim muassasalarida kiberxavfsizlik madaniyatini oshirish: oʼqituvchilar, xodimlar va talabalarning kiberxavfsizlik sohasidagi kompetensiyalarini rivojlantirish. Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences.
[4] Mamatqulov, M. M. (2024). Kiber xavfsizlik muammolari va yechimlari. Ilmiy Xabarlar, 2(8).
[5] Mustaffaqulov, M. A., Eshturdiyeva, Z. S., & Abduraximova, R. B. (2024). Taʼim jarayonida kiberxavfsizlikni taʼminlash. Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences.
[6] Normoʼminov, A. A., Kendjaeva, D. X., & Primbetov, A. M. (2024). Kiberxavfsizlikning taʼim jarayonidagi roli. Yevroosiyo akademik tadqiqotlar jurnali, 4(12).
[7] Sotvoldiyev, A. A., Isaxonov, X. M., & Siddiqov, M. Y. (2023). Kiberxavfsizlikni taʼminlashda axborot aktiv qiymatining oʼrni. Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni oʼrni va rivojlanish omillari, 2(2).
[8] Toʼxtasinov, A. R. (2023). Oʻzbekiston kiberxavfsizlik taraqqiyoti. PEDAGOGS jurnali, 43(1), 180–185.
[9] Viola, P., & Jones, M. (2001). Rapid object detection using a boosted cascade of simple features. Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR), 1. https://doi.org/10.1109/CVPR.2001.990517
682
[10] Von Solms, R., & Van Niekerk, J. (2013). From information security to cyber security. Computers & Security, 38, 97–102. https://doi.org/10.1016/j.cose.2013.04.004
[11] Singer, P. W., & Friedman, A. (2014). Cybersecurity and Cyberwar: What Everyone Needs to Know. Oxford University Press.
[12] Libicki, M. C. (2009). Cyberdeterrence and Cyberwar. RAND Corporation.
[13] Muxammadjonov, X. Z. (2024). Madaniyatshunoslik yondashuvi asosida oʼsmirlarda kiberxavfsizlik tushunchalarini rivojlantirish mexanizmlari. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(5).
[14] International Telecommunication Union (ITU). (2023). Global Cybersecurity Index 2023. ITU Publications.
[15] World Economic Forum (WEF). (2024). Global Risks Report 2024. WEF Publications. https://www.weforum.org
