SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TALABALARNING BILIMINI BAHOLASHDA ANIQLIK VA ADOLATLILIK MUAMMOLARI

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada sun’iy intellekt (SI) asosida talabalar bilimini baholash jarayonida yuzaga keladigan aniqlik va adolatlilik muammolari tahlil qilinadi. Zamonaviy raqamli ta’lim muhitida SI texnologiyalari baholash jarayonini avtomatlashtirish, tezkorlikni oshirish va inson omilidan kelib chiqadigan xatoliklarni kamaytirish imkonini bermoqda. Shu bilan birga, algoritmik qarorlarning ishonchliligi, ma’lumotlar sifati va modelga kiritilgan xatoliklar baholash natijalarining aniqligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada ayniqsa ma’lumotlar to‘plamidagi noxolislik (bias), turli ijtimoiy guruhlarga nisbatan adolatsiz baholash xavfi va tushuntirilmaydigan (“black-box”) modellar muammolari alohida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, SI asosidagi baholash tizimlarining samaradorligini oshirish uchun sifatli va muvozanatlangan ma’lumotlar bazasini shakllantirish, shaffof algoritmlardan foydalanish hamda inson nazoratini saqlab qolish muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, baholash mezonlarini standartlashtirish va tizimlarni muntazam audit qilish orqali adolatlilik darajasini oshirish mumkin. Maqolada taklif etilgan yondashuvlar SI asosidagi baholash tizimlarini takomillashtirishga va ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi.